Nötron Yıldızı Birleşmesinden Boşluk Enerjisi Konusunda Cıvıltılar

Cem Eroncel
Syracuse University
Özet: İki nötron yıldızının birleşimi oluşu ortaya çıkan kütleçekim dalgalarının LIGO/Virgo tarafından gözlemlenmesi, fiziğin her alanında olduğu gibi, kuramsal yüksek enerji fiziği alanında da yeni bir ufuk açmış oldu. Bu gözlem, nötron yıldızlarının merkezlerinde bulunması muhtemel egzotik Kuantum Renk Dinamiği (KRD) fazlarının incelenebilmesi için bir deney ortamı sunuyor. Bu fazların en heyecan verici özelliği, bu fazların içerisindeki boşluk enerjisinin normal maddenin boşluk enerjisinden farklı olabilmesi. Böyle bir fark, nötron yıldızlarının yoğunluk-basınç ilişkisinde kendini göstereceği için, nötron yıldızı birleşiminden ortaya çıkan kütleçekim dalgalarının frekans dağılımı incelenerek egzotik KRD fazlarının sınanması mümkün olabilir. Bu sayede kütleçekim dalgaları, KRD’nin boşluk enerjisine katkısının belirlenmesini sağlayabilir.
 
Bu konuşmada, kısaca boşluk enerjisinin, nötron yıldızlarının ve kütleçekim dalgalarının fiziğinden bahsedildikten sonra boşluk enerjisinin nötron yıldızının yoğunluk-basınç ilişkisine nasıl etki ettiği anlatılacak. Ardından, böyle bir etkinin nötron yıldızlarının yarıçap-kütle eğrilerini ve gelgitsel şekil değiştirilebilirliğini (tidal deformability) nasıl etkilediği üzerinde durulacak. Son olarak, böyle bir etkinin LIGO/Virgo tarafından nasıl sınanabileceği konusunda örnekler verilecek.
 
Yer: MSGSÜ Bomonti Binası, Fizik Bölümü
Tarih: 27 Aralık 2018 Perşembe, 15.00