Yüksek Enerji Astrofiziğinde Kataklismik Değişkenler ve Nova Patlamalarının Önemi ve Özellikleri

Yüksek Enerji Astrofiziğinde Kataklismik Değişkenler ve Nova Patlamalarının Önemi ve Özellikleri

Şölen Balman

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Fizik Bölümü

Özet: Kataklismik Değişkenler (KD) ve Novalar madde aktarım akışlarının, gaz dinamiğinin, turbulansın, dış-akışların, geçici disk patlamalarının ve patlayıcı nükleer füzyonun çeşitli plazma ortamlarında çalışılabildiği laboratuvarlar olarak bilinirler. Bu sistemlerin incelenmesi madde aktarım işlemlerinin, atım ve dış-akış mekanizmalarının ve bunların arkasındaki enerji ve evrim unsurlarının anlaşılması için büyük önem taşımaktadır. Ayrıca bütün X-ışın çiftleri, AGÇ ler ve QSO lar içerisinde düşük özışıma ve göreceli olmayan özellikli bölgeyi oluştururlar.

Nova patlamaları bir galaksi içerisinde meydana gelen Gama-ışını patlamaları ve Süpernova patlamalarından sonra üçüncü en parlak yıldız patlamalarıdır. Galaksinin kimyasal evrimine metal-zengin gaz ve granül atıklarıyla katkı da bulunurlar. KD’ler ve novalar süper yumuşak x-ışını çiftlerini de içlerine katarlar ve Süpernova tip Ia larında atası olarak bilinirler. KD’ler yıllardır çalışılagelmiş ve astronomi ve uzay bilimlerinin kabul edilmiş önemli
bir dalı olsa da yeni spektroskopik, zamansal ve derin uzay çalışmaları bu sistemlerin daha açıklayamadığımız komlex özellikleri olduğunu göstermektedir. Sunumumda KD’lerin ve novaların genel özelliklerinden bahsederek yüksek enerjilerde (X-ışını ve Gama-ışınlarında) gösterdikleri karakteristik yayınımlardan, yeni gözlemlerden ve bu gözlemlerin var olan teorilerle nasıl karşılaştırılabileceğini kendi çalışmalarım doğrultusunda irdeleyeceğim.

 

Yer : MSGSÜ Bomonti Binası, Fizik Bölümü
Tarih : 21 Mayıs 2015 Perşembe, 15:00