Yoğun Maddesel Ortamda Nötrino Salınımları

Yoğun Maddesel Ortamda Nötrino Salınımları

Yamac Pehlivan

MSGSU, Fizik Bölümü. İstanbul

Özet/Abstract : Bu konuşmada, madde içindeki nötrino salınımlarını, astrofizik ve kozmolojide oynadıkları role vurgu yaparak ele almaya çalışacağım.  Madde içinde ilerleryen nötrinoların, maruz kaldıkları çeşniye bağlı etkileşimler nedeniyle farklı miktarlarda kırınıma uğraması ve bunun sonucunda madde içindeki çeşni salınımlarının boşluktakinden farklı bir karakter kazanması fizikte MSW etkisi adı ile bilinir. Nötrino-nötrino etkileşmelerinin önem kazandığı çekirdek çökmeli süpernova veya erken evren gibi yoğun ortamlarda nötrinolar bu mekanizma ile kendi üzerlerinde bile bir kırınım etkisi yaratabilirler. Öz-kırınım etkileri altında salınan nötrinoların oluşturduğu böyle bir sistem çok parçacıklı bir karaktere sahiptir ve lineer olmayan çeşni salımları biçiminde bir takım belirmiş davranışlar sergiler. Bu salınımlar bugün literatürde “kollektif nötrino salınımları” adı ile bilinmektedir. Seminer tarihinin, Pauli’nin Tübingen toplantısı katılımcılarına hitaben kaleme aldığı, nötrinonun varlığını ortaya atan 4 Aralık 1930 tarihli ünlü mektubunun yıldönümüne yakın olması vesilesi ile konuşmama nötrinonun kısa bir tarihi ile başlayacağım. Madde içindeki nötrino salınımlarına ve bunun tarihsel olarak Güneş nötrinosu problemini nasıl çözdüğüne değindikten sonra yoğun ortamlarda kollektif nötrino salınımlarının ortaya çıkış mekanizmasını ele alacağım ve bu problemin astrofizik ve kozmoloji açısından taşıdığı öneme işaret edeceğim. Son olarak öz-kırınım etkileri altında salınan nötrinoların basitleştirilmiş bir modellini inceleyerek, simülasyonlarda gözlenen bazı kollektif salınımları bu model ile basitçe izah etmeye çalışacağım.

Yer : MSGSÜ Bomonti Binası, Fizik Bölümü.
Tarih : 6 Aralık 2012 Perşembe, 15:00
Ayrıntılı bilgi : msgsufizik.net